
Cartref : Cwertiynau Cyffredin : Cwestiynau Cyffredin
Dyma restr o rai cwestiynau cyffredin – am wybodaeth fanylach gweler ein hadran taflenni arweiniad os gwelwch yn dda.
Beth yw Tribiwnlysoedd Prisio?
Beth yw Hysbysiad o Wrandawiad?
Beth ddylwn ei wneud nesaf?
Sut wyf yn paratoi fy achos cyn y gwrandawiad?
Oes angen i mi gyfnewid unrhyw dystiolaeth â’r Swyddog Prisio neu’r Swyddog Rhestru cyn y gwrandawiad?
Oes angen i mi fynychu’r gwrandawiad?
Beth yw trefn y gwrandawiad?
A fydd y Tribiwnlys yn fy hysbysu o’i benderfyniad ar y diwrnod?
A yw’r Tribiwnlys yn gallu dyfarnu costau?
A yw’r Tribiwnlys yn gallu adolygu ei benderfyniad?
A allaf apelio yn erbyn y penderfyniad (Prisiad Treth y Cyngor)?
A allaf apelio yn erbyn penderfyniad (Treth Annomestig)?
A allaf gwyno am y gwasanaeth a ddarparwyd?
Beth yw Tribiwnlysoedd Prisio?
Mae 4 Tribiwnlys Prisio (TP) yng Nghymru. Mae pob un yn gorff annibynnol sy’n ymdrin ag apeliadau Trethi Annomestig a Threth y Cyngor. Cynulliad Cenedlaethol Cymru sy’n ariannu Tribiwnlysoedd Prisio Cymru.
Mae’r Tribiwnlysoedd Prisio yn annibynnol o’r Swyddog Prisio (SP) a’r awdurdod bilio.
Mae aelodau’r Tribiwnlysoedd yn bobl leol ac yn wirfoddolwyr. Er nad oes ganddynt gymwysterau proffesiynol efallai, maent yn derbyn hyfforddiant ffurfiol ac mae ganddynt brofiad o wrands apeliadau. Fel arfer, bydd tri aelod yn gwrands ar eich apêl, er y gall dau aelod y gwrandawiad apêl os yw pawb yn cytuno i hynny. Bydd Clerc, a gyflogir gan y Tribiwnlys, yn cynghori ynglŷn â’r gyfraith a threfn.
Mae’r Tribiwnlysoedd Prisio yn darparu gwasanaeth rhad ac am ddim ac nid ydynt, felly, yn gallu dyfarnu costau yn eich erbyn. Fodd bynnag, mae’n rhaid i chi dalu eich costau eich hun i fynychu’r gwrandawiad tribiwnlys. Pan fo hynny’n bosibl, byddwn yn gwrands ar apeliadau yn lleol.
Mae’r hysbysiad hwn yn eich cynghori o’r dyddiad, yr amser a’r lleoliad y bydd y Tribiwnlys yn ystyried eich apêl. Os nad ydych yn gallu mynychu’r gwrandawiad, mae’n rhaid i chi roi gwybod i’r Clerc ar unwaith.
Os oes gennych unrhyw anabledd neu unrhyw anghenion penodol o ran ystafell y gwrandawiad, cysylltwch â’r Clerc ar unwaith os gwelwch yn dda, er mwyn gwneud y trefniadau angenrheidiol.
Yn dibynnu ar y math o apêl, mae’n bosib i chi ddod i gytundeb ar eich apêl gyda’r Swyddog Rhestru (SRh), y Swyddog Prisio (SP) neu’r Awdurdod Bilio (AB) cyn dyddiad y gwrandawiad ei hun. Pan ddeuir i gytundeb ar yr apêl, dylech roi gwybod i Glerc y Tribiwnlys cyn gynted ag sy’n rhesymol ymarferol.
Gallwch dynnu’ch apêl yn ôl, yn ysgrifenedig, ar unrhyw adeg cyn dyddiad y gwrandawiad.
Os ydych yn bwriadu ymddangos gerbron y Tribiwnlys, mae’n bwysig eich bod yn paratoi eich achos ymlaen llaw. Bydd o fudd i chi ddarparu gymaint o dystiolaeth ag sy’n bosib i gefnogi eich achos ir Tribiwnlys.
Bydd yn rhaid i’r SP/SRh gyflwyno tystiolaeth i ddangos sut mae wedi cyrraedd yr Asesiad Trethiant/Bandio. Bydd y Tribiwnlys yn disgwyl i chi roi tystiolaeth i gefnogi eich achos eich hun.
Bydd y Tribiwnlys yn disgwyl fod partïon perthnasol i’r apêl wedi cytuno ar y ffeithiau sylfaenol ac wedi datgelu unrhyw wybodaeth y byddir yn dibynnu arni yn y gwrandawiad.
Efallai y bydd y canllawiau canlynol yn eich cynorthwyo i baratoi a chyflwyno eich achos i’r Tribiwnlys:
Os yw’r SP/SRh yn cefnogi band eich eiddo ar sail tystiolaeth gwerthiant neu rent, mae’n rhaid iddo eich hysbysu o hynny o leiaf bythefnos cyn gwrandawiad y Tribiwnlys. Cewch gyfle i archwilio a gwneud copïau o’r dystiolaeth hon. Os dymunwch, gallwch wedyn ofyn i’r SP/SRh adael i chi archwilio’r dystiolaeth gwerthiant neu rent sydd ganddynt ar hyd at bedwar eiddo tebyg. Os yw’r SP/SRh wedi defnyddio tystiolaeth gwerthiant neu rent ar ragor na phedwar eiddo, cewch chithau geisio gwybodaeth ar nifer cyffelyb.
Gall y Tribiwnlys ddelio gyda’ch apêl mewn un o’r ffyrdd canlynol:
Mae gweithrediadau’r gwrandawiad fel arfer yn anffurfiol, ond bydd y Tribiwnlys yn dilyn trefn er mwyn sicrhau fod y partïon i gyd yn cael cyfle i gyflwyno eu hachosion.
Bydd y Tribiwnlys yn penderfynu’r drefn y mae’r partïon yn cyflwyno eu hachos. Efallai y gofynnir i chi siarad yn gyntaf am mai chi yw’r apelydd, neu fe all y Tribiwnlys ofyn i’r SP neu’r SRh ddechrau.
Pan ofynnir i chi gyflwyno eich tystiolaeth, gallwch alw unrhyw dystion i gefnogi eich achos. Wedi i chi gyflwyno eich tystiolaeth, efallai y bydd y SP/SRh neu’r Tribiwnlys yn gofyn cwestiynau i chi ac unrhyw dyst. Yn yr un modd, pan fydd y SP/SRh wedi cyflwyno ei achos, gallwch chi a’r Tribiwnlys ofyn cwestiynau i’r SP/SRh ac unrhyw dyst. Mae’n bwysig sylweddoli y dylai’r partïon gyflwyno’r dystiolaeth yn llawn pan yn gwneud eu cyflwyniadau cychwynnol. Fel arfer, byddwch yn cael gwneud datganiad terfynol ond efallai y bydd unrhyw dystiolaeth newydd a gyflwynir ar yr adeg hon yn cael ei hanwybyddu.
Os nad ydych chi na’ch cynrychiolydd yn mynychu’r Tribiwnlys, neu yn cyflwyno tystiolaeth ysgrifenedig iddo, mae gan y Tribiwnlys yr hawl i wrthod yr apêl.
Gall y Tribiwnlys naill ai roi y penderfyniad ar lafar ar ddiwedd y gwrandawiad neu ohirio ei benderfyniad. Beth bynnag, mae’n ofynnol i’r Tribiwnlys ddarparu datganiad ysgrifenedig o’r rhesymau ar eich cyfer cyn gynted ag sy’n rhesymol ymarferol wedi’r gwrandawiad.
Efallai y bydd y Tribiwnlys, fel canlyniad i’w benderfyniad, yn gorchymyn i’r SP/SRh newid y Rhestr Brisio neu’r Rhestr Trethi. Bydd y SP/SRh yn hysbysu’r Awdurdod Bilio am y newid. Gall y gorchymyn hefyd gynnwys unrhyw beth arall sy’n angenrheidiol i weithredu benderfyniad y Tribiwnlys.
Nid oes gan y Tribiwnlys unrhyw rym i ddyfarnu costau. Felly, bydd yn rhaid i chi dalu eich costau eich hun (a chostau unrhyw gynrychiolydd) wrth baratoi eich achos a mynychu’r gwrandawiad h.y. costau teithio i wrandawiad y Tribiwnlys. Ar hyn o bryd, nid oes darpariaeth ar gyfer Cymorth Cyfreithiol o ran gweithrediadau’r Tribiwnlys, er bod rhai cyfreithwyr yn rhoi cyngor o dan gynllun y ffurflen werdd.
Gall y Tribiwnlys adolygu ei benderfyniad ar y seiliau canlynol yn unig:
Os ydych yn dymuno gwneud cais am adolygiad ar unrhyw un o’r seiliau uchod, dylech gyflwyno cais ysgrifenedig i Glerc y Tribiwnlys gan nodi’r seiliau ar gyfer adolygiad. Gall cais am adolygiad gael ei wrthod os nad yw’n cael ei wneud o fewn pedair wythnos o’r dyddiad y cafodd y penderfyniad ei gyhoeddi i’r partïon.
Mae gennych hawl i apelio i’r Uchel Lys ar bwynt o gyfraith. Mae’n rhaid gwneud y cais o fewn pedair wythnos o ddyddiad cyhoeddi’r penderfyniad neu’r gorchymyn perthnasol.
Fe all yr Uchel Lys ddyfarnu costau yn erbyn y parti aflwyddiannus.
Mae gennych hawl i apelio i’r Tribiwnlys Tiroedd os ydych wedi ymddangos gerbron y Tribiwnlys yn bersonol neu wedi cael eich cynrychioli. Mae’n rhaid gwneud y cais o fewn pedair wythnos o ddyddiad cyhoeddi’r penderfyniad neu’r gorchymyn perthnasol.
Fe all y Tribiwnlys Tiroedd ddyfarnu costau yn erbyn y parti aflwyddiannus.
Os oes gennych gwyn ynglŷn â gweinyddu eich apêl, yn hytrach na’ phenderfyniad y Tribiwnlys, yna:
Nodwch, os gwelwch yn dda, fod eich hawl i gwyno yn ymwneud â dulliau gweinyddol y swyddfa Tribiwnlys Prisio yn unig. Nid yw’n ymestyn i unrhyw benderfyniad gan y Tribiwnlys yn dilyn gwrandawiad apêl, ac felly nid yw’n cymryd lle eich hawl i apelio i’r Uchel Lys neu’r Tribiwnlys Tiroedd.